Çarşaflar ve Pijamalar Ne Sıklıkla Yıkanmalı?
Çarşaflarımızı ne sıklıkta yıkamalıyız?
Haftada bir, ayda bir?
Her hafta, çoğumuz yataklarımızda yaklaşık 49 ila 60 saati uyuyarak geçiriyoruz. Bu süre, vücudumuzun dinlenmesi ve gelişmesi için gerekli bir süre ancak diğer taraftan çarşaflarımızda ve yatak takımlarımızda kir, ter, yağ ve diğer pislikleri biriktirmek için de bolca zaman anlamına geliyor.
Düzenli temizlik yapılmadığında kirli çarşaflar alerjiye, ciltte çatlaklarına, astıma ve daha fazlasına neden olabilir. Sağlığımız ve uyku kalitemiz için her şeyi temiz tutmanız önemlidir, ancak çarşaflarınızı ne sıklıkla yıkamalıyız?
Uyku Vakfı uzmanı Daniel Noyed, bu sorunun yanıtının sağlığımız için kritik olabileceğini söylüyor.
BİZ UYURKEN NELER OLUYOR?
Sabah kalktığımızda genelde yatağımıza bakmayız ve yatağımızın gece girdiğimiz gibi kaldığını sanırız, oysa ki çok yanılırız...
Biz uyurken çarşafımızda, yasığımızda ve yorganımızda kir, ölü hücreler, vücut yağları ve ter birikir. Hatta burnumuzdan parçalar, toz akarları ve hatta dışkı-idrar kalıntıları yatağımıza, yorganımıza geçer... Sonuçta bunların çoğu kendi vücudumuzdan geldiği için bu durumu bir parça akletsek de geçen zaman için de gerçeği kanıksarız, üzerinde düşünmemeyi tercih ederiz.
YATAĞIMIZA HER GECE 12 MİLYON ÖLÜ DERİ HÜCRESİ DÖKÜYORUZ
Uzmanlara göre her gece yatağımıza yaklaşık 12 milyon ölü deri hücresi dökeriz ve her gece 200 ml ter kaybederiz... Havanın sıcaklığına göre bu sayılar değişebilir... Aynı yatağı paylaşan bir çift için bunu iki katına çıkarabilirsiniz. . .
Bu veriler dikkate alındığında, uzmanlara göre ayda sadece bir kez çarşaf yıkamak gerçekten çok kötü (ve pis) bir fikir...
Eğer çarşaflarınızı ayda bir yıkarsanız bir çift için çarşaf üzerinde biriken ölü deri hücresi sayısı bir ayda 720 milyonu buluyor ki bu rakam insan sağlığını riske atabilecek bir miktar...
TOZ AKARLARI
Toz akarları, çoğu evde çok yaygın olan mikroskobik canlılardır. Onları gözle göremezsiniz... ısırmazlar, ancak ciltte kızarıklıklara ve tahrişlere yol açabilirler ve solunum yoluyla ciğerlerinize kadar ulaşabilirler... Birçok insan için, toz akarları alerji semptomlarını kötüleştirebilirler.
Uzman Daniel Noyed'e göre yataklarımız toz akarları için harika üretken ortamlar...
Noyed diyor ki; "toz akarları yalnızca ölü deri hücrelerinde yaşayabilir. Herhangi bir zamanda, çarşafınızda ve yatak takımınızda on binlerce, hatta yüz binlerce toz akarı yaşayabilir. Ev tozu akarlarına alerjiniz olmasa bile, muhtemelen yatağınızı binlercesiyle paylaşmak istemezsiniz. Çarşafları düzenli olarak yıkamak toz akarlarının sayılarını azaltmaya yardımcı olabilir."
İngiliz Uyku Vakfı (The Sleep Foundation) tarafından yapılan bir araştırma, çoğu insanın çarşaf ve diğer yatak takımlarını haftada bir kez yıkadığını iddia ettiğini ortaya çıktı... Peki doğru aralık kaç gün?
Uluslararası Ev Hijyeni Bilimsel Forumu Başkanı Profesör Doktor Sally Bloomfield bu konuda şöyle diyor:
"Deri ile doğrudan temas eden öğeler düzenli olarak yıkanmalıdır. Haftada bir yıkama çoğu insan için doğru olacaktır, ancak çamaşırların nasıl yıkandığı bundan çok daha önemlidir. Görünür temizlik, hijyenik temizlikten çok farklıdır. Mikropları öldürmenin en iyi yolu 60 derecede yıkamak. Daha düşük sıcaklıklarda yıkamak isteyenler için deterjanınızın aktif oksijen ağartıcı içerdiğinden emin olun. Çamaşır suyu sıvılarda parçalandığı için tablet şeklinde de olmalı.”
Yatak takımları içinde en önemlisi çarşaflar, çünkü dökülen deriler vs. daha çok çarşaf üzerinde toplanıyor. Yıkama sıklığı ise biraz da size bağlı... Yaşınız, kilonuz, terleme miktarınız, hava sıcaklığı, mesleğiniz ve benzeri pek çok faktör bunu belirleyecektir. Sıradan bir insansanız uzmanlar çarşaflarınızı her hafta yıkamanızı öneriyor... Çok terleyen biriyseniz, odanız sıcaksa yıkama sıklığınız artabilir. Yazın yıkama sıklığı ile kışın yıkama sıklığı da değişebilir...
YORGANLAR DA ÖNEMLİ
Çarşaflar, yastık kılıfları ve nevresimler düzenli olarak çıkarılır ve yıkanır... Oysa ki yorgan ve yastıklar kılıflar kadar sık yıkanmıyor... İnsanların çoğu kılıfları yıkayınca herşeyin temiz olduğunu düşünebiliyor... Ancak yanılıyorlar. Durum hiç de öyle değil...
Prof. Dr. Bloomfield şöyle diyor:
"İnsanların iki haftada bir yastık, yorgan ve yatak koruyucuları yıkamasını beklemek fazla şey istemek olur. Her iki ayda bir iyi olmalı, ancak yatak böcekleri ve toz akarlarının, biz onları yıkayarak çıkarana kadar yataklarımızda biriken deri pullarımızda geliştiğini unutmayın."
Yani kılıfları yıkayıp içindeki yorgan ve yastıkları aylarca yıkamadan tutar isek deri parçaları ve ter bunlara geçer ve maytlar için harika bir yaşam alanı oluştururlar.
PİJAMALARI NASIL YIKAMALI?
Çoğu insan pijamalara diğer kıyafetlerle aynı muameleyi yapıyor, oysaki pijamalar gündelik kıyafetlerimizden oldukça farklı...
Onları gece yatarken giyiyoruz ve uyurken pijamalar vücudumuza gündelik kıyafetlerden daha fazla temas ediyor. Ayrıca yorgan altında pijamalar sıcak bir ortamda oluyorlar... Sıcak ise daha fazla bakteri ve mikrop demek...
Ayrıca yatarken bazı kişiler iç çamaşırı giymeyebiliyor, bu da pijamanın vücuda temasını ve kirlenme olasılığını arttırıyor...
Dahası gündelik kıyafetlerimizi daha sık değiştirirken pijamalarımızı değiştirmekte aynı titizliği göstermiyoruz... Havanın durumuna veya giydiğimiz diğer kıyafetlere göre dış kıyafetlerimiz değişiyor... Ancak birçok insan üşengeç ve pijamalarını bir hafta, 10 gün, hatta 1 ay boyunca yıkamıyor, değiştirmiyor; bu da pijamalarda ölü deri, ter ve mikrop birikimini arttırıyor...
Toplumdaki genel kanaat pijamaların ortalama olarak haftada bir kez yıkandığı şeklinde ancak Daily Mail'de yayımlanan bir araştırmaya göre 18 ila 30 yaş arasındakiler uyku kıyafetlerini çamaşır sepetine ortalama iki haftada bir atıyor. Üstelik 2 haftayı geçiren kişi sayısı da hiç az değil...
Prof. Dr. Bloomfield şöyle diyor:
"Giysilerimizi yıkamamızın nedeni enfeksiyon riskini en aza indirmektir. Yaklaşık üçte birimiz burun deliklerimizde veya cildimizde Staphylococcus aureus (MRSA) adlı bir organizma taşıyoruz. Çoğunlukla zararsızdır, ancak bu organizma derideki bir yaradan vücuda girerse enfeksiyona yol açabilir. Bu bakterinin kıyafetlerimizde ve yatak çarşaflarımızda birikmesine ne kadar izin verirsek, o kadar fazla risk altında oluruz. Haftada bir kez pijama yıkamak minimum rakam olmalı."
Uzmanlara göre pijamalarda bakteri ve deri parçalarının birikmesine izin vermenin bir diğer riski de akarlara ve alerji için hiç istenmeyen diğer canlılara davetiye çıkarmak.
İYİ BİR UYKU İÇİN DE HİJYEN ŞART
Uyku uzmanlarına göre yatak hijyeni sadece mikropların hastalık yapıcı etkilerinden korunmak için değil iyi bir uyku için de gerekli. Yapılan araştırmalar temiz yatakta yatanların uyku kalitesinin daha yüksek olduğunu gösteriyor...
Sonuç olarak çarşaflarımızı temiz tutmak sağlıklı bir yaşam ve yararlı bir uyku için gerekli... Ancak şunu da unutmamalı, hijyeni sağlamak için yanlış deterjan kullanmak ya da kimyasal temizleyicileri çok miktarda kullanmak da farklı tehlikelere yol açabilir...
-------------
Kaynak: SLHA, Sağlık Günlüğü
11 Şubat 2023
Meraklısı için daha detaylı bilgi:
- Uyku Vakfı web sayfası: https://www.sleepfoundation.org/
- Claudia Connell, Dail Mail, 11 Feb. 2023
Yorumlar
Yorum Gönder